Kalendarz adwentowy dla dzieci bez słodyczy: 24 pomysły na wspólny czas

Dlaczego kalendarz adwentowy bez słodyczy?

Nie chodzi o to, żeby zakazać czekolady w grudniu. Chodzi o to, co dziecko zapamięta. Badania nad rodzinnymi rytuałami pokazują, że powtarzalne, wspólne chwile – nawet bardzo krótkie – dają dzieciom poczucie bezpieczeństwa i przynależności (Fiese i in., 2002). Kalendarz z zadaniami to właśnie taki rytuał: codziennie o podobnej porze, codziennie trochę inny, zawsze razem.

Jest też prozaiczny powód. Amerykańskie Towarzystwo Kardiologiczne zaleca, żeby dzieci od 2. roku życia jadły mniej niż 25 g cukru dodanego dziennie (Vos i in., 2017). W grudniu, między pierniczkami u babci a słodyczami od Mikołaja, ta granica przesuwa się sama. Kalendarz bez słodyczy po prostu jej nie dokłada.

Jak zrobić kalendarz adwentowy z zadaniami w domu?

Nie potrzebujesz nic drogiego. Wystarczy jedna z trzech form:

• Girlanda z kopert. 24 koperty z numerami na sznurku, w każdej karteczka z zadaniem. Dziecko samo zdejmuje kopertę dnia.
• Słoik z karteczkami. Najszybsza wersja. Zwinięte karteczki w słoiku, a dziecko losuje jedną dziennie. Zadania, które wymagają przygotowania, zostaw na stałe dni.
• Plansza na lodówce. Duża kartka z 24 okienkami do kolorowania. Zadanie dnia czytacie z listy, a dziecko po nim koloruje okienko.

Ważniejsze od formy są trzy zasady:

1. Krótko. 5–15 minut wystarczy. Zadanie na godzinę w środku tygodnia skończy się frustracją Twoją i dziecka.
2. Z planem na cały tydzień. W niedzielę zerknij na kolejne siedem dni. Jeśli w czwartek wracacie późno, przenieś tam zadanie bez przygotowań.
3. Bez wyrzutów sumienia. Gorszy dzień? Zróbcie dwa zadania jutro albo jedno pomińcie. Kalendarz ma Was do siebie zbliżać, a nie być kolejnym obowiązkiem.

24 pomysły na zadania do kalendarza adwentowego

Podzieliłem je na cztery grupy. Możecie iść po kolei albo mieszać – najlepiej tak, żeby w każdym tygodniu było coś z ruchem i coś spokojnego.

Bliskość i rozmowa

1. Namiot z koca. Zbudujcie namiot z koca i krzeseł, weźcie latarkę i opowiedzcie sobie po jednej historii.
2. Trzy dobre rzeczy. Przy kolacji każdy mówi trzy dobre rzeczy z dzisiejszego dnia. Ty też.
3. Kiedy byłeś malutki. Obejrzyjcie zdjęcia dziecka z czasów niemowlęcych i opowiedz, jak wyglądał dzień, w którym się urodziło.
4. Masaż „pizza”. Na plecach dziecka „wałkujesz ciasto”, „sypiesz ser” i „wkładasz do pieca”. Potem zamiana ról.
5. List do siebie za rok. Dziecko dyktuje albo rysuje, co lubi, czego się boi i o czym marzy. Zaklejacie kopertę do otwarcia za rok.
6. Spacer po lampkach. Wieczorem wychodzicie na krótki spacer i szukacie najładniej oświetlonego okna na osiedlu.

Ruch i zabawa

7. Bitwa na papierowe śnieżki. Zgniecione kartki zamiast śniegu. Na koniec wspólne „sprzątanie zaspy” na czas.
8. Taniec z zamrażaniem. Włączacie świąteczną piosenkę, a gdy muzyka cichnie, wszyscy zamieniają się w lodowe rzeźby.
9. Tor przeszkód. Z poduszek, krzeseł i koca. Dziecko projektuje trasę, a Ty ją pokonujesz.
10. Ciepło-zimno ze skarpetą. Ukryjcie świąteczną skarpetę i szukajcie jej na zmianę, podpowiadając „ciepło” i „zimno”.
11. Stołówka dla ptaków. Wieszacie na balkonie albo drzewie niesoloną słoninę lub kulę tłuszczowo-ziarnową i codziennie sprawdzacie, kto przyleciał.
12. Zimowy spacer z misją. Jest śnieg? Lepicie bałwana. Nie ma? Szukacie pięciu rzeczy w kolorze czerwonym.

Robimy coś razem

13. Płatki śniegu z papieru. Składanie i wycinanie, a potem przyklejanie na okno.
14. Suszone pomarańcze. Kroicie plastry, suszycie w piekarniku (Ty pilnujesz), a jutro wieszacie je na choince.
15. Łańcuch wdzięczności. Papierowy łańcuch, w którym na każdym ogniwie zapisujecie jedną rzecz, za którą jesteście wdzięczni.
16. Kartka dla dziadków. Rysunek albo laurka wysłana prawdziwą pocztą. Wrzucenie jej do skrzynki to osobna atrakcja.
17. Kolacja w kształcie choinki. Kanapki pokrojone w trójkąty, ogórek jako gałązki, papryka jako bombki. Dziecko układa, Ty kroisz.
18. Paczka dla kogoś innego. Wybierzcie razem zabawkę albo książkę, której dziecko już nie używa, i oddajcie ją na zbiórkę.

Spokój i emocje

19. Słoik spokoju. Woda, kilka kropli płynu do naczyń i brokat w słoiku z zakrętką zaklejoną taśmą. Potrząsacie i patrzycie, jak „burza” powoli opada.
20. Kwadrans przy świeczce. Gasicie ekrany, zapalacie świeczkę i czytacie albo po prostu leżycie obok siebie.
21. Jak wygląda złość? Każde z Was rysuje swoją złość: kolor, kształt, zwierzę. Potem rozmawiacie, co pomaga ją uspokoić.
22. Kolęda szeptem. Przed snem śpiewacie jedną kolędę, z każdą zwrotką coraz ciszej, aż do szeptu.
23. Dziecko wybiera zadanie. Dziś to dziecko wymyśla zadanie dla Ciebie. Dla wielu dzieci to najlepszy dzień całego kalendarza.
24. Wspomnienie adwentu. W Wigilię, zanim przyjdą goście, przypomnijcie sobie, które zadanie było najfajniejsze i dlaczego.

Jak dopasować zadania do wieku dziecka?

2–3 lata. Mniej słów, więcej ruchu i dotyku. Taniec, masaż „pizza”, papierowe śnieżki i proste wieszanie ozdób. Zadanie może trwać 3 minuty i to jest w porządku.

4–6 lat. To złoty wiek takiego kalendarza. Dzieci uwielbiają rytuał „co dziś w kopercie?”, chętnie pomagają w kuchni i zaczynają rozmawiać o uczuciach, jeśli dostaną do tego obrazek albo zabawę.

7–10 lat. Dajcie dziecku więcej decyzji: niech planuje tor przeszkód, prowadzi zabawę albo pisze karteczki z zadaniami na kolejny tydzień. Starsze dzieci lubią też zadania „dla innych”, czyli paczkę na zbiórkę, kartkę dla dziadków czy niespodziankę dla rodzeństwa.

Co zrobić, gdy dziecko nie chce zrobić zadania?

To się zdarzy i to nic złego. Dziecko jest zmęczone, ma gorszy dzień albo po prostu woli dziś coś innego. Nie zmuszaj i nie zamieniaj kalendarza w kolejną rzecz, o którą trzeba walczyć. Możesz powiedzieć: „Widzę, że dziś nie masz ochoty. Zostawimy kopertę na jutro albo wybierzesz coś krótszego?”. Często wystarczy, że to dziecko ma ostatnie słowo.

Przy rodzeństwie najwięcej kłótni jest o to, kto otwiera kopertę. Ustalcie stałą zasadę: dni parzyste otwiera jedno dziecko, nieparzyste drugie. Zadanie robicie razem.

A gdy to Ty nie masz siły? Wybierz najkrótsze zadanie z listy albo zróbcie po prostu kwadrans przy świeczce. Dziecko nie zapamięta, czy zadanie było idealne. Zapamięta, że byliście razem.